Draaistroomdispuut WALDUR

Terug naar het overzicht

Begunstigersdag 2009

Twentsche Kabel Fabriek (TKF)

Foto's

Op de vroege morgen van 29 mei was het eindelijk weer zover: de jaarlijkse begunstigersdag van Waldur. Rond 7.45u werd een deel van de begunstigers met koffie voor Potentiaal (voormalig E-hoog) ontvangen. Iedereen was op tijd uit de veren en aanwezig en rond 8.00u vertrok de bus. Met de bestemming van de dag, de Twensche Kabel Fabriek (TKF), kwamen we langs Arnhem waar een groot deel van de deelnemers werkzaam is. Vandaar dat in Wolfheze, nabij Arnhem, een tussenstop werd gehouden zodat de groep deelnemers compleet kon worden gemaakt. Traditioneel werd iedereen tijdens de busrit voorzien van een heerlijk stuk vlaai. Stipt om 10.30u arriveerde de bus in Haaksbergen bij TKF.

Het programma bij TKF startte met een introductie presentatie over de Twentsche Kabel Holding (TKH) (het moederbedrijf van TKF) en TKF. Rond de 50 bedrijven over de hele wereld behoren tot de TKH holding. Alle bedrijven zijn actief in de kabel industrie. De holding had in 2008 een omzet van bijna 1 miljard € met een totaal aantal werknemers van ruim 3800 man. De grootste afzetmarkten zijn Nederland (34%), de rest van Europa (52%) en Azië (10%). De focus van de holding is het leveren van totaaloplossingen op het gebied van Telecom, de bebouwde omgeving en de industrie en wil daarin een innovatieve en toonaangevende niche speler zijn. TKF is een belangrijke speler binnen de TKH groep en bestaat inmiddels 79 jaar. Het bedrijf produceert energie- en telecommunicatiekabels en heeft in NL fabrieken in Haaksbergen en Lochum.

Met de introductie achter de rug werd het tijd voor het echte werk: de rondleiding door de fabriek. Opgedeeld in verschillende groepen werd iedereen door de fabriek geleid. Verschillende productiestappen voor de productie van energiekabels werden getoond:

De fabriek bestaat uit meerdere productielijnen die variabel kunnen worden ingesteld afhankelijk van de wensen van de klant (e.g. diameter geleideroppervlak, isolatiedikte, type mantel, toevoeging swell tape, 1-fasig / 3-fasig, etc.). De bottleneck in de productie van energiekabels vormt de ‘kettinglijn’: de diagonale productielijn door de fabriek waarbij in één stap 3 lagen om de geleiders worden aangebracht (halfgeleidende laag om geleiders, XLPE isolatie, halfgeleidende laag om isolatielaag). Doormiddel van de optimalisatie van de planning met het gebruik van deze processtap, kan een leveringstijd van 8 tot 10 weken worden gehaald. Tijdens de rondleiding werd tevens kort een bezoek gebracht aan het hoogspanningslab waar een deel van de vereiste testen in huis uitgevoerd kunnen worden. Naast de productie van energiekabels werd ook een bezoek gebracht aan de productiefaciliteit van de glasvezelkabels. De productielijnen voor het maken van de glasvezels, het aanbrengen van een gekleurde kunststof buitenlaag en het samenvoegen van meerdere vezels in een enkele kabel werden getoond.

Na de flinke wandeling door de fabriekshallen kwam iedereen met een hongerig gevoel weer terug bij de ontvangstruimte waar een heerlijke en goed verzorgde lunch op ons stond te wachten. Nadat iedereen zich tegoed had gedaan aan al het lekkers werd het tijd weer verder te gaan met het programma.

In de volgende lezing werd kort ingegaan op de historie van de productie van kabels en de historie van TKF. Waar de kabel begin 19e eeuw voornamelijk werd gebruikt voor de telegrafie, werd eind 19e eeuw de introductie van de energiekabel gedaan. Begin 20e eeuw groeide de productie en vraag naar elektriciteit en daarbij horende de productie van energiekabels. In Nederland waren de eerste producenten Draka (1910, Amsterdam) en de Nederlandsche Kabelfabriek (1913, Delft). In 1930 werd in Haaksbergen de Twentsche Kabel Fabriek opgericht door J.C. Van der Lof. Er werd begonnen met de productie van papier en olie geïmpregneerde energiekabels. Midden jaren 60 werd gestart met de productie van kunststof (Poly Ethyleen, PE) geïsoleerde energiekabels. Momenteel worden enkel nog XLPE (Cross Linked Poly Ethyleen) energiekabels geproduceerd. TKF produceert met name laag- en middenspanning energiekabels tot 66 kV, maar inmiddels is een eerste prototype van de 150 kV 3-fasige kabel geproduceerd. Een andere recente ontwikkeling is de flex kabel die zeer flexibel is ten opzichte van de traditionele energiekabel, geschikt voor de toepassingen waarbij flexibele kabels gewenst zijn (e.g. toepassing in voedingskabels van kranen en in de gondel van wind turbines). Het stuk flex kabel aanwezig in de ruimte wekte bewondering bij alle aanwezigen die versteld stonden van de flexibiliteit van de kabel met een diameter van rond de 10 cm.

Met de kennis over de ontwikkelingen van energiekabels weer op peil werd het tijd om toe te werken naar de discussie van de dag: kabels of hoogspanningsleidingen?! Voordat de discussie ging losbarsten, hielden Adriaan de Lange van TKF en Kees Janssen van TenneT een korte presentatie. Adriaan ging in op de nieuwbouw van transportleidingen en de daarbij optredende ‘problemen’: horizonvervuiling, sterkte magneetvelden en verband met gezondheidsklachten, etc. Hij lichtte toe dat tegenwoordig de keuze voor een tracé met kabels of hoogspanningslijnen doorgaans met name genomen worden op basis van emoties en op politiek vlak de daarbij horende compromissen gesloten worden (e.g. magneetvelden niet hoger dan 0.4μT terwijl 100μT wettelijk vereist is) in plaats dat de technische aspecten leidend zijn. Kees Janssen ging in zijn presentatie in op het Randstad 380kV project. Bij dit project komen de afwegingen naar voren die reeds door Adriaan geschetst waren. In het project wordt in totaal 20 km aan ondergrondse kabels toegepast: 10 km in de zuidelijke ring en 10 km in de noordelijke ring. Dit is wereldwijd het eerste project waarin ondergrondse 380kV kabels worden gebruikt van deze afstand in de ‘slagader’ van een transportnet. Het wordt gezien als de huidige maximale technisch uitvoerbare oplossing waarbij de betrouwbaarheid van het net gehandhaafd kan blijven. De toepassing van 380kV kabels in het transportnet zal veel uitdagingen geven om de betrouwbaarheid te handhaven: mogelijke resonantieverschijnselen in het net, transiënte verschijnselen bij inbedrijfstelling van de tracés, het dynamische systeemgedrag en de koppeling naar netten van de omringende landen. Tijdens de presentatie werd de discussie over de toepassingen van kabels en hoogspanningleidingen al ingeluid die na de presentaties verder door ging.

De discussie ging al snel over de waardering / onzichtbaarheid van elektrotechnische toepassingen in de samenleving en daarbij horende lage inschrijvingen voor de opleiding elektrotechniek. Een trend die al jaren gaande is. Verschillende voorstellen werden gedaan om elektrotechniek meer bekend en waarde te geven. Dit ging van een landelijke ‘storingsdag’ op het hoogspanningnet tot het stoppen van ‘verkabeling’ waardoor mensen niet meer zien wat er nodig is voor een betrouwbaar elektriciteitsnet naar het feit dat de ingenieur niet als ‘sexy’ word gezien. Creatieve oplossing genoeg, maar de conclusie bleef onveranderd: er moet meer blijk en waardering voor de elektrotechnisch ingenieur komen, maar dit moeten we zelf binnen ons werkveld realiseren en kenbaar maken in de maatschappij. De discussie ging nog over tal van andere zaken en bracht de dag richting het avondprogramma. Als laatste onderdeel bij TKF werd er geborreld waarna iedereen weer de bus in ging op weg naar restaurant Kings Wok. Bij het eten waren ook de gastheren van de dag aanwezig wat door iedereen gewaardeerd werd. Tijdens het eten werd nog druk nagepraat over de zeer interessante dag. Om een uur of 9 ’s avonds was iedereen voldaan en werd het tijd om weer terug te gaan richting het mooie Brabantse land. Al met al was het weer een zeer geslaagde begunstigersdag!